Logo Heilige Thomas

Nieuw: de huiskring

Nieuw: de huiskring

De huisgemeente en de huiskring

Het is een onontkoombaar gegeven dat er steeds meer rooms-katholieke kerken in Nederland aan de eredienst worden onttrokken. De oorzaken moet je aan de ene kant zoeken bij het gestaag afnemend aantal betrokken en kerkbijdrage betalende kerkleden. Aan de nadere kant is alles in het leven de laatste jaren fors duurder geworden, zo ook de kosten voor het onderhoud van kerkgebouwen. Simpel gezegd: we kunnen met een steeds kleinere groep betrokken kerkgangers de enorme kosten van het onderhoud van klassieke kerkgebouwen niet meer opbrengen. Nederlandse bisdommen moeten moeilijke en pijnlijke keuzes maken tussen welk gebouwen behouden blijven en welke gebouwen aan de eredienst worden onttrokken. Het onttrekken van een kerkgebouw aan de eredienst gaat vaak gepaard met veel emoties en verdriet. Vaak zijn mensen en hun families al generaties bij een kerkgebouw betrokken. Er is gedoopt, 1e communie gedaan, gevormd, getrouwd, begraven etc. Om te zien dat jouw kerk aan de eredienst wordt onttrokken, is dan heel pijnlijk. We ontkomen echter niet aan die realiteit.

Wat als er straks geen kerken meer in de buurt zijn of nog maar één kerk die op een flinke afstand ligt en wij niet naar die kerk kunnen of willen gaan? Ik denk dat dat beeld niet zo vergezocht is als het nu lijkt. Ik heb hier al vaker met mensen over gesproken en een woord dat dan vaak valt is de ‘huisgemeente’ of de ‘huiskring’. Wat is dat eigenlijk, een huisgemeente of een huiskring? Om hier een beter beeld van te krijgen moeten we even in de geschiedenis duiken. Er is een tijd geweest dat er nog geen kerkgebouwen waren, dat christenen werden vervolgd en dat alles in het geheim moest gebeuren. In die eerste eeuwen van het christendom kwam men ondanks alles bij elkaar om te bidden, om brood te breken, te leren en te luisteren naar het woord van de Heer.

Geschiedenis

De eerste vier eeuwen kwamen de gelovigen bijeen in huizen. Door zich aan de eenvoudige leer te houden en gemeenschap met elkaar te zijn, had men een geweldige aantrekkingskracht op hen die zagen hoe de gelovigen met elkaar omgingen. Hun levensstijl was zo radicaal anders. Zij deden niet mee aan heidense feesten en heidense gebruiken. Ze namen geen deel aan oorlogsvoering en zij namen afstand van weelde en ijdelheid. De identiteit van de gelovigen van het eerste uur lag in het burgerschap van de hemel in plaats van het aardse burgerschap. De kenmerken van die eerste gelovigen waren: eenvoud, gemeenschapszin, zending en liefde.

Die eenvoud kwam tot uiting door in de huizen bij elkaar te komen in plaats van in grote gebouwen. Er werd geen geld verspild door aankopen van, het bouwen van of het huren van grote gebouwen. Het bijhouden van ledenlijsten was hun vreemd en de organisatie bleef uiterst simpel. De leerstel­lingen waren eenvoudig van structuur en inhoud. Ze deelden de dingen met elkaar naar behoefte. Door de eenvoud en soberheid waren ze aantrekkelijk voor armen en onderdrukten. Op mensen die geen hoop kenden of eenzaam waren, had het christendom een geweldige aantrekkingskracht door de boodschap van geloof, hoop en liefde. Er was geen onderscheid naar ras, nationaliteit, status of geslacht. De gelovigen hadden regelmatig bijeenkomsten voor eredienst en studie, verleenden hulp aan hen die noden hadden en hadden gezamenlijke maaltijden als liefdesfeest.

Het wordt pas anders als in 312 na Christus keizer Constantijn (de Grote) zich tot het christendom bekeert en het christendom de status van een erkende godsdienst geeft. In 313 wordt de christelijke religie in het edict van Milaan zelfs verheven tot staatsgodsdienst en kreeg men een stuk grond in Rome waar de eerste kerk werd gebouwd.

De bijbel en huisgemeenten

In het boek Handelingen zien we in hoofdstuk 2, vers 42-47, dat de eerste gelovigen bijeen kwamen in huizen en in de tempel. Zij deelden hun bezittingen met elkaar. Er staat in de verzen 46-47: “Dagelijks bezochten ze trouw en eensgezind de tempel, braken het brood in een of ander huis, genoten samen hun voedsel in blijdschap en eenvoud van hart, loofden God en stonden bij het hele volk in de gunst. En elke dag bracht de Heer er meer bijeen, die gered zouden worden.”

In Handelingen 16,13-15 komen Paulus en Silas op de sabbat bij een gebedsplaats aan waar een aantal Joodse vrouwen zijn. Een vrouw uit Tyatira, Lydia genaamd, komt tot geloof en al haar huisgenoten ook. Zij dringt er bij Paulus en Silas op aan om hun intrek te nemen bij haar in haar huis. Ook in 1 Korinthe 16,19 en Romeinen 16,5 zien we dat Aquila en Prisca een gemeente aan huis hadden en in Kol. 4,15 zien we dat ze bijeenkwamen in het huis van Nymfa. Het waren veelal de wat rijkeren die ruimer behuisd waren, die hun huizen openstelden. Gastvrijheid verlenen aan hun nieuwe broeders en zuster was dan ook vanzelfsprekend.

Van huisgemeente naar huiskring

De huisgemeenten in de oude zin van het woord waren losse op zich staande entiteiten; was een huisgemeente groot genoeg, dan had men zijn eigen ‘episkopos’ (oudste, bisschop). Ik spreek daarom liever van een huiskring, omdat de verbinding met de parochie een gegeven is. Met de huiskring grijpen we terug op een praktijk uit die tijd van de eerste christengemeenten. De huiskring is een groep van gelovigen (dat kunnen parochianen zijn maar ook niet-parochianen) die samen­komt ‘in een of andere huis’ (het ligt er maar helemaal aan wie zijn of haar huis openstelt voor een bijeenkomst) om te bidden, te luisteren naar Gods woord en samen maaltijd te houden. Daarnaast is er ruimte voor bijbelstudie, catechese, een geloofsgesprek of getuigenis en is er tijd voor gezellig­heid.

Een bijeenkomst begint in een ontspannen sfeer met koffie of thee, samen vieren we de maaltijd, eten dat we allemaal hebben meegebracht en met elkaar delen. De frequentie van de bijeenkomsten wordt door de groep bepaald (eenmaal per 4 of 5 weken). Een huiskring is over het algemeen niet groter dan 10 personen, anders past het niet in de tegenwoordige huiskamers.

Het is de bedoeling om in eerste instantie met twee kringen te starten, een kring voor jongeren vanaf 18 jaar en een kring voor volwassenen vanaf 30 jaar. De leeftijdsgrenzen zijn niet keihard.

Interesse?

Als u na het lezen van dit artikel zegt: ‘dat lijk me wel wat’, neem dan contact met mij op. Het is de bedoeling om op redelijk korte termijn met beide groepen voor het eerst bij elkaar te komen.

Ik wens u al het goede en Gods zegen toe!

Diaken Jan Lamberts, jan.lamberts@hotmail.com of tel. 06-21817519